Nghiên cứu giá trị của GPT, GOT, GGT trên bệnh lý Gan mật

Nghiên cứu giá trị của GPT, GOT, GGT trên bệnh lý Gan mật

Khảo sát tỷ lệ bệnh nhân nhiễm HBV có GGT tăng. So sánh giá trị tăng đơn thuần của các men gan GOT, GPT và GGT, đồng thời sự phối hợp của các cặp men gan để góp phần hổ trợ cho lâm sàng điều trị ngăn chặn sự hủy hoại tế bào gan khi chưa có các dấu hiệu của bệnh cảnh viêm gan lâm sàng. (DS.Nguyễn Thanh Hùng-DS. Hồ Văn Thúc & CS)
 

 
 
TÓM TẮT
 
Khảo sát tình hình nhiễm HBV tại Thị Xã Long Khánh và các vùng phụ cận trong năm 2007 có tỉ lệ người mang HBsAg (+) là 151/ 631 chiếm 23,9% số người đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Xuân lộc kiểm tra xét nghiệm HBV. Trong số 151 bệnh nhân có HBsAg (+) kiểm tra các men gan bao gồm GOT, GPT, và GGT thu được kết quả tăng bất thường thì tỷ lệ cao nhất là GGT: 62,9%, GPT : 35,8%, và GOT : 33,8%. Xét nghiệm GGT có tính nhạy cảm cao và khi GGT phối hợp cùng với GPT là hai xét nghiệm tối thiểu cần thiết thực hiện trên bệnh nhân nhiễm HBV để đánh giá sự tổn hại đến tế bào gan thì tỷ lệ bệnh nhân được phát hiện cũng khá cao 35,8%. Điều này góp phần cho việc nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị trong giai đoạn đầu của bệnh viêm gan siêu vi B tại Bệnh viện.
 
 
 
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
 
            Bệnh viêm gan siêu vi B là một bệnh nhiễm do virus xâm nhập vào tế bào gan, làm biến đổi tế bào gan theo nhiều cách khác nhau. Trong đó quan trọng nhất là phản ứng viêm và phản ứng hủy họai tế bào gan. Bệnh cảnh lâm sàng rất thay đổi, trong giai đọan viêm cấp bệnh có thể biểu hiện từ thể lâm sàng không triệu chứng đến thể lâm sàng có triệu chứng viêm gan điển hình, đôi khi bệnh lại diễn tiến nặng nề ở thể viêm gan bùng phát đe dọa tử vong. Do đó xét nghiệm chức năng là rất cần thiết để theo dõi và đánh giá họat động của gan trên bệnh nhân nhiễm HBV. Xét nghiệm tối thiểu để đánh giá tổn thương tế bào gan là GPT và GGT. GGT có chủ yếu ở gan, thận giúp phát hiện nhiều bệnh về nhu mô gan, thường tăng sớm và giữ ở mức cao khi tổn thương tế bào gan vẫn còn, tăng cao trong các bệnh về gan mật như viêm gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, ung thư gan. GPT là enzym phản ánh tế bào gan có bị tổn thương hay không, GGT là enzym báo hiệu ứ mật. GGT còn nhạy cảm với các căn bệnh phổ biến như thoái hóa, thương tổn, hoại tử nhu mô gan do thuốc và rượu.
 
Vì vậy mục tiêu của chúng tôi là :
 
- khảo sát tỷ lệ bệnh nhân nhiễm HBV có GGT tăng.
 
- So sánh giá trị tăng đơn thuần của các men gan GOT, GPT và GGT, đồng thời sự phối hợp của các cặp men gan để góp phần hổ trợ cho lâm sàng điều trị ngăn chặn sự hủy hoại tế bào gan khi chưa có các dấu hiệu của bệnh cảnh viêm gan lâm sàng.
 
 
 
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
 
2.1. Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân có HBsAg (+)
 
2.2. Phương pháp nghiên cứu:
 
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu: Thống kê mô tả hồi cứu .
 
2.2.2. Tiêu chuẩn nghiên cứu: Bệnh nhân có HBsAg (+) không phân biệt tuổi, được chỉ định xét nghiệm chức năng gan (GOT, GPT, GGT)
 
2.2.3. Bệnh phẩm nghiên cứu: Bệnh nhân được lấy 2ml máu tĩnh mạch, ly trích lấy huyết thanh để làm xét nghiệm định lượng giá trị GOT, GPT và GGT.
 
2.2.4. Cở mẫu nghiên cứu: n = 151
 
2.2.5. Vật liệu nghiên cứu:
 
            - Thuốc thử : Hóa chất Sera-Pak Plus GGT - Bayer (Đức).
 
            - Thiết bị : Máy sinh hóa tự động Express Plus - Bayer (Đức).
 
            - Huyết thanh : Không bị tiêu huyết .
 
2.2.6. Nội dung nghiên cứu:
 
Khảo sát và so sánh giá trị của GGT với GOT và GPT trên bệnh nhân có HBsAg (+), xem xét độ nhạy của các men gan trong tồn thương tế bào gan và sự thay đổi bất thường của các men gan này. Từ đó rút ra giá trị cận lân lâm sàng của GGT trong chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân viêm gan siêu vi B.
 
2.2.7. Thu thậpsố liệu: Tổng hợp số liệu giá trị GOT, GPT và GGT trên các bệnh nhân có HBsAg(+) từ tháng 5 đến 10 năm 2007.
 
      - Giá trị GGT bình thường ở nam : 11 – 50 U/l
 
      - Giá trị GGT bình thường ở nữ    : 07 – 32 U/l
 
      - Giá trị GOT & GPT bình thường ở nam và nữ < 40 U/l
 
2.2.8. Xử lý số liệu: Số liệu nghiên cứu được xử lý thống kê bằng phần mềm Excel 2003 và Minitab 12.21
 
 
 
III. KẾTQUẢ VÀ BÀN LUẬN :
 
3.1. Tỷ lệ bệnh nhân nhiễm HBV:
 
Bảng 1 : Tỷ lệ bệnh nhân có HBsAg (+)
 
Giới
 
HBsAg (+)
 
HBsAg (-)
 
Tổng số
 
Nam
 
 86
 
231
 
317
 
Nữ
 
 65
 
249
 
314
 
Tổng số
 
151
 
480
 
631
 
Tỷ lệ %
 
23,9
 
76,1
 
100
 
Có 23,9% bệnh nhân được phát hiện nhiễm HBV, không có sự khác nhau giữa Nam và nữ (p <0,05)
 
 
 
 
 
3.2. Tỷ lệ bệnh nhân có giá trị men gan GGT, GOT, GPT tăng bất thường:
 
Bảng 2. Tỷ lệ tăng của GGT, GOT và GPT
 
Nội dung
 
Nam
 
Nữ
 
Tổng cộng
 
Tỷ lệ %
 
GGT
 
50
 
45
 
95
 
62,9
 
GOT
 
35
 
16
 
51
 
33,8
 
GPT
 
35
 
19
 
54
 
35,8
 
Hình 1 : Tỷ lệ tăng của GGT, GOT và GPT
 
 
Có sự khác nhau trong các men gan tăng bất thường khi bệnh nhân nhiễm HBV (p<0,05) .
 
Tỷ lệ GGT tăng cao nhất 62,9%, kế đó là GPT 35,8%. Chúng tỏ GGT là men cảm ứng, tăng nhiều nhất. Có sự khác nhau giữa nam và nữ bị nhiễm HBV trong sự gia tăng GOT (p<0,05) nhưng giống nhau ở Xét nghiệm GPT và GGT (p>0,05).
 
3.3. So sánh tỷ lệ bệnh nhân có giá trị men gan GGT, GOT, GPT tăng bất thường theo từng cặp phối hợp :
 
Bảng 3. Giá trị tăng của GGT,GOT và GPT
 
Nội dung
 
Tăng
 
Tỷ lệ %
 
GGT và GOT
 
48
 
31,8
 
GGT và GPT
 
54
 
35,8
 
GOT&GPT
 
40
 
26,5
 
GGT, GOT &GPT
 
37
 
24,5
 
Tỷ lệ bệnh nhân HBV có giá trị phối hợp cặp men GPT và GGT tăng cao nhất 35,8% (p<0,05) .
 
 
 
IV. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
 
4.1. Kết luận:
 
T lệ nhiễm Virus viêm gan B tại khu vực khá cao 23,9% (151/631)
 
Giá trị các cặp men gan tăng đối với bệnh nhân nhiễm HBV:
 
- đơn thuần từ thấp đến cao như sau: GOT: 33,8%, GPT: 35,8%, GGT: 62,9%.
 
- Phối hợp: GOT, GPT và GGT: 24,5%; GOT và GPT: 26,5%; GOT và GGT: 31,8%; GPT và GGT: 35,8%.
 
4.2. Đề nghị :
 
Để đánh giá mức độ tổn thương tế bào gan nên dựa vào hai xét nghiệm tối thiểu là GPT và GGT.
 
ngoài ra, xét nghiệm GGT còn giúp thầy thuốc lâm sàng chẩn đoán nguy cơ tăng ứ mật, tình trạng ngộ độc thuốc và nhất là ảnh hưởng của bia rượu trên bệnh nhân viêm gan siêu vi B.